Lawenda

Lawenda, dzięki której Prowansja zachwyca fioletowymi polami, to również cenne zioło, które służy leczeniu i aromaterapii.

Lawendę znali już w starożytnym Rzymie. Asarum, bo tak ją wtedy nazywano, była również popularna w starożytnej Grecji. Wykorzystywano ją nawet w starożytnym Egipcie, w ceremoniach pogrzebowych faraonów. Znaleziono ją w grobowcu Tutenchamona, w którym, pomimo upływu prawie 3000 lat, zachowała część swojego zapachu. Jej kwiaty wykorzystywane były w czasach antycznych do aromatyzowania kąpieli. W XII wieku, na Wyspach Brytyjskich, używano jej do perfumowania pranej pościeli. Uważana była za królewską roślinę. Jej zapach i właściwości ceniła sama Elżbieta I, której ulubionym przysmakiem były ciasteczka z dodatkiem kwiatów lawendy. Rzemieślnicy używali tej wyjątkowej rośliny jako dodatku aromatycznego do wytwarzanego przez siebie mydła. XVI wieczni lekarze stosowali ją jako lekarstwo na choroby psychiczne. Sam Szekspir w swoich pracach używał jej nazwy, aby określić wiek postaci swoich sztuk. Lawenda oznaczała wiek średni.

Oprócz niezaprzeczalnych walorów zapachowych, lawenda wykorzystywana jest również jako zioło lecznicze. W świecie antycznym ceniono jej właściwości antyseptyczne i terapeutyczne. W wiekach średnich polecano ją jako środek, łagodzący ból duszy, a także wzmacniający pracę mózgu. Olejku z kwiatów lawendy używano, nawet do stymulacji sparaliżowanych kończyn. Przyjmowany doustnie wzmagał apetyt, rozładowywał stany napięcia, zapobiegał kołataniu serca. Używano go również jako skutecznego środka antyseptycznego, zwalczającego bakterie tyfusu i paciorkowców. Mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego do dzisiaj noszą kapelusze przyozdobione lawendą, aby uniknąć bólu głowy, spowodowanego upałem.

W Hiszpanii i Portugalii dosypuje się lawendę do ognisk, palonych w dniu świętego Jana. Taki zabieg ma odstraszać złe duchy. Lawenda wpływa nawet na zachowanie zwierząt. Zaobserwowano to w ogrodach zoologicznych. Szczególnie duże kotowate - lwy czy tygrysy - pod wpływem kontaktu z zapachem lawendy stawały się bardziej spokojne.

Lawenda ma piękny fioletowy kolor, a kwitnąca kusi nas swoim zapachem. W naszym kraju, niestety nie rośnie dziko, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby każdy mógł cieszyć się jej obecnością. Można ją hodować w ogrodzie, ale równie dobrze odnajdzie się posadzona w doniczkach na Twoim balkonie czy nawet kuchennym parapecie. Najczęściej występującą odmianą jest lawenda wąskolistna. W okresie letnim, na przełomie lipca i sierpnia, jej zapach i fioletowe kwiaty, przyciągają spojrzenia. Aby móc się cieszyć jak najdłużej jej widokiem, lawendę najlepiej jest wysiać do ziemi na początku marca. Trzeba wykazać się dużą dozą cierpliwości, bo okres jej wzrostu wynosi nawet do 8 tygodni. Wybierając miejsce, w którym należy posadzić lawendę, warto pamiętać o jednej, ważnej zasadzie - lawenda kocha słońce. Nie toleruje zaś miejsc o zbyt mokrym podłożu, wystawionych na działanie wiatru. Najlepiej poczuje się posadzona na pagórkowatych klombach czy zboczach, z których będzie spływać nadmiar wody. Jeśli Twoja lawenda zaczyna gubić liście, to znaczy, że ma za dużo wody. Sadząc lawendę pamiętaj również, że najlepiej czuje się tylko w swoim towarzystwie, dlatego lepiej sadzić ją w większych kępach, zamiast próbować wkomponować ją w inne kwiaty. Ponieważ nie jest zbyt wysoką rośliną, maks. osiąga 70 cm, inne rośliny mogły by ją zagłuszyć. Chcąc odżywić swoją lawendę, używaj do tego specjalnie przeznaczonych nawozów.

W domowej uprawie lawendy, dobrze sprawdza się odmiana nazywana lawendą francuską lub arabską. Ta hodowana w doniczkach osiąga ok. 50 cm wysokości. W naturze jest dużo wyższa. Jej fioletowe, różowe czy nawet białe kwiaty - stworzą oryginalną letnią kompozycję na Twoim balkonie. W domu trzymaj lawendę w sypialni, salonie lub w kuchni. W łazience będzie miała zbyt wilgotne środowisko i może zacząć gubić liście. Ogranicz podlewanie do maks. 2 razy w tygodniu. Lepiej jest ją przesuszyć niż zbyt obficie podlewać.

Lawenda ma szerokie zastosowanie. Jeśli powiesisz jej kwiaty w szafie, gdzie trzymasz ubrania, wtedy nie będą im zagrażać mole. Dodana do kąpieli, zrelaksuje, zarówno Twoje ciało, jak i umysł. Pita w formie herbatki, w mroźny dzień, na pewno Cię rozgrzeje i wzmocni Twoją odporność. Nalewka z kwiatów lawendy działa relaksująco i uspakajająco.

Lawenda to roślina, zioło, które wprowadzi do wnętrza Twojego domu atmosferę lata. Doda nie tylko uroku Twojemu otoczeniu, ale również wzmocni organizm i pomoże się zrelaksować.



Autor: Agata Mościcka