Ozdoba wigilijnego stołu - Gwiazda Betlejemska, czyli poinsecja

Wielkimi krokami zbliżają się do nas święta Bożego Narodzenia. Rośliną, która bezsprzecznie kojarzy nam się ze świętami, jest oczywiście choinka, niemniej istnieje także kwiat doniczkowy, który już od wielu lat gości na naszych stołach jako mile widziana, wigilijna dekoracja. Mowa oczywiście o tzw. Gwieździe Betlejemskiej, bo tak jest potocznie nazywana ta roślina. Jednak jej fachowa nazwa brzmi wilczomlecz piękny (euphorbia pulcherrima) albo poinsecja. Nie należy jej mylić z wilczomleczem lśniącym (euphorbia milii) nazywanym koroną cierniową. W źródłach internetowych nazewnictwo tej rośliny jest kwestią sporną, dlatego za bardziej wiarygodne uznałam książki napisane przez botaników, którzy podają nazwy: wilczomlecz piękny i wilczomlecz lśniący, a nie - tak jak podaje Wikipedia - wilczomlecz nadobny i wilczomlecz piękny.

Niewątpliwie ciekawostkę stanowi fakt, że imponujące, czerwone płatki nie są prawdziwym kwiatem w botanicznym znaczeniu tego słowa. Właściwe kwiaty są drobne, żółte i umieszczone w środku, pomiędzy czerwonymi płatkami, natomiast imponujące, czerwone płatki to tzw. przykwiatki. Gwiazda betlejemska jest rośliną bardzo efektowną, dlatego spotyka się ją zarówno w postaci kwiatów doniczkowych, jak i ciętych, w różnych odmianach kolorystycznych, a także w wersji miniaturowej.

Gwiazda Betlejemska do Europy przywędrowała z Meksyku w roku 1834 i początkowo nie wzbudzała większego zainteresowania. Do momentu aż Paul Ecke w roku 1918 nie wyhodował słynnych odmian Oakleaf oraz Eckespoint Pink i Eckespoint Red. Obecnie kwitnące okazy tego kwiatu można mieć w ciągu całego roku, a nie jedynie sezonowo.

W swoim naturalnym, tropikalnym środowisku wilczomlecze są długowiecznymi, zawsze zielonymi krzewami, które osiągają wysokość do 1,2 m. Szczytowe przylistki (przykwiatki) tworzą rozetę przypominającą kwiat i zależnie od odmiany mogą przybierać kolor szkarłatny, kremowy lub łososiowy. Ich zadaniem jest przywabienie owadów i skłonienie ich do zapylenia właściwych kwiatów, które - jak już wcześniej wspomniałam - są bardzo drobne i niepozorne.

W pielęgnacji tego kwiatu należy pamiętać, aby nie ustawiać go w pobliżu kaloryferów i pieców, ponieważ optymalną dla niego temperaturą jest ok. 18 stopni C. Roślina ta lubi podlewanie dość obfite, dlatego jego podłoże powinno być zawsze lekko nasączone. Po przekwitnięciu liście wilczomlecza bledną i opadają. Należy on do roślin trudnych w hodowli, dlatego nie każdemu udaje się doprowadzić go do ponownego kwitnienia. Do wytworzenia kolorowych przylistków roślina ta wymaga traktowania tzw. "krótkim dniem", czyli dniem 10-godzinnym przez okres 8 tygodni. Więcej światła, nawet sztucznego, pobudza wzrost liści i po 2-3 tygodniach takiej "tresury" doczekamy się rozwinięcia barwnej rozety.

Latem można wilczomlecz wystawić na balkon, ale nie w miejscu bezpośrednio nasłonecznionym. Po przekwitnięciu powinno się roślinę przyciąć do wysokości 15 cm i pozostawić ok. 5 silnych pędów. Okres spoczynku trwa do maja, a okres wzrostu: od maja do listopada. W czasie spoczynku należy roślinę podlewać dużo skromniej. W okresie wzrostu można ją przesadzić do świeżej ziemi z domieszką gliny i piasku. Podczas przesadzania czy przycinania należy uważać na biały sok wypływający z przełamanej łodygi, ponieważ jest bardzo trujący. Jego wydzielanie można zatrzymać przypalając przez chwilę łodygę zapałką. Chłodniejsze miejsce w okresie kwitnienia zapewni roślinie większą trwałość. Nawozić można raz na tydzień w okresie od czerwca do października. Najlepiej użyć w tym celu rozcieńczonego krowieńca. Wilczomlecz można rozmnażać poprzez sadzonki pobrane latem z wierzchołków pędów.

Gwiazda Betlejemska (poinsecja) stanowi niezwykle efektowną dekorację świąteczną, dlatego warto ją mieć na wigilijnym stole. Roślina cieszy oczy i podkreśla wyjątkową atmosferę Bożego Narodzenia kształtem swojego osobliwego, ale niewątpliwie niepozbawionego urody "kwiatu", który przywodzi na myśl gwiazdy zwiastującej boskie narodziny w Betlejem. Roślina ta może być ponadto pięknym i atrakcyjnym prezentem dla bliskiej nam osoby. Z takiego podarunku ucieszą się zwłaszcza osoby zainteresowane hodowlą kwiatów doniczkowych i otaczające się zielenią w swoich mieszkaniach. Taki kwiatowy upominek, wraz z dołączoną do niego bombonierką, na pewno sprawi wiele radości osobie, której zdecydujemy się go podarować.

Autor: Anna Alochno-Janas